Kan Şekeri/Kolesterol Riski Nasıl Hesaplanır? 2026 Rehberi ve Formülü
Bu hesaplayıcı, kan şekeri ve kolesterol değerlerinizi kullanarak diyabet ve kalp hastalığı riskinizi tahmini olarak değerlendirir. Türkiye'de diyabet ve kalp hastalıkları önemli bir halk sağlığı sorunudur; bu araç, bireylerin risk faktörlerini anlamalarına ve önleyici tedbirler almalarına yardımcı olmayı amaçlar. Hesaplama, yaş, cinsiyet, açlık kan şekeri, toplam kolesterol, HDL kolesterol, sigara kullanımı ve tansiyon gibi temel parametreleri dikkate alır.
Hesaplama mantığı, Framingham Risk Skoru ve Türk Endokrinoloji Derneği'nin önerilerine dayanır. Sonuçlar, düşük, orta veya yüksek risk kategorileri olarak sunulur. Bu araç, kesin bir tanı koymaz; yalnızca risk değerlendirmesi yapar ve bir sağlık uzmanına danışmanızı önerir. Girdiğiniz değerlerin doğruluğu, sonucun güvenilirliğini doğrudan etkiler.
- Veri tarihi:
- Son kontrol:
- Yöntem:
- v2026.1
Kan Şekeri/Kolesterol Riski Nedir ve Kimler İçin Uygundur?
Kan şekeri/kolesterol riski, kişinin diyabet ve kardiyovasküler hastalık geliştirme olasılığını tahmin eden bir değerlendirmedir. Bu risk, kan şekeri seviyeleri, lipid profili (kolesterol), tansiyon, yaş, cinsiyet, sigara kullanımı gibi faktörlere dayanır. Türkiye'de diyabet prevalansı %15'i aşmıştır ve kalp hastalıkları ölüm nedenleri arasında ilk sıradadır. Bu nedenle, erken risk tespiti büyük önem taşır.
Bu hesaplamaya ihtiyaç duyulan durumlar arasında düzenli sağlık kontrolleri, ailede diyabet veya kalp hastalığı öyküsü, obezite, hareketsiz yaşam tarzı ve yüksek tansiyon gibi risk faktörlerinin varlığı sayılabilir. Ayrıca, sağlıklı bireylerin de risklerini bilmeleri ve önleyici adımlar atmaları için kullanışlıdır.
Bu hesaplayıcıyı kimler kullanmalıdır?
- 40 yaş üstü bireyler
- Ailesinde diyabet veya kalp hastalığı öyküsü olanlar
- Fazla kilolu veya obez bireyler
- Sigara kullananlar ve hareketsiz yaşam tarzına sahip olanlar
Kan Şekeri/Kolesterol Riski Adım Adım Nasıl Hesaplanır?
- 1
1. Girdileri Belirleyin
Formda istenen bilgileri girin: yaş, cinsiyet, açlık kan şekeri (mg/dL), toplam kolesterol (mg/dL), HDL kolesterol (mg/dL), sigara kullanımı (evet/hayır) ve sistolik tansiyon (mmHg). Bu değerleri güncel kan testi sonuçlarınızdan veya doktorunuzdan alın.
- 2
2. Parametre ve Tercihleri Seçin
Cinsiyet ve sigara kullanımı gibi seçenekleri doğru işaretleyin. Ayrıca, tansiyon değerini girerken sistolik (büyük) tansiyonu kullandığınızdan emin olun.
- 3
3. Hesaplama İşlemini Başlatın
Hesapla butonuna tıkladığınızda, sistem girdiğiniz değerleri kullanarak risk puanınızı hesaplar ve yüzdelik risk oranını belirler.
- 4
4. Sonuçları ve Kırılımları Değerlendirin
Sonuç ekranında risk kategoriniz (düşük, orta, yüksek) ve 10 yıllık kardiyovasküler olay riskiniz gösterilir. Bu sonucu doktorunuzla paylaşarak gerekli önlemleri alabilirsiniz.
Hesaplama Yöntemi, Formüller ve Matematiksel Mantık
Hesaplama, Framingham Risk Skoru'nun Türk toplumuna uyarlanmış bir versiyonunu kullanır. Bu skor, yaş, cinsiyet, toplam kolesterol, HDL kolesterol, sigara kullanımı, sistolik tansiyon ve diyabet varlığına göre 10 yıllık kardiyovasküler olay riskini tahmin eder. Ayrıca, açlık kan şekeri değeri diyabet riskini belirlemek için kullanılır; 100-125 mg/dL prediyabet, 126 mg/dL ve üzeri diyabet olarak kabul edilir.
Framingham Risk Skoru (10 yıllık KVH riski)
Risk = 1 - S(t)^exp(ΣβX - ΣβX̄)Bu formül, bireyin risk faktörlerinin (X) ağırlıklı toplamını (βX) kullanarak 10 yıllık kardiyovasküler hastalık riskini hesaplar. S(t) bazal sağkalım oranıdır ve β katsayıları cinsiyete göre değişir. Açlık kan şekeri, diyabet varlığı olarak modele dahil edilir.
Formüldeki değişkenler
| Sembol | Değişken | Açıklama | Birim |
|---|---|---|---|
| Yaş | Yaş | Bireyin yaşı (yıl olarak) | yıl |
| Cinsiyet | Cinsiyet | Kadın veya erkek | - |
| Açlık Kan Şekeri | Açlık Kan Şekeri | En az 8 saatlik açlık sonrası ölçülen kan şekeri değeri | mg/dL |
| Toplam Kolesterol | Toplam Kolesterol | Kanınızdaki toplam kolesterol seviyesi | mg/dL |
| HDL Kolesterol | HDL Kolesterol | Yüksek yoğunluklu lipoprotein (iyi kolesterol) seviyesi | mg/dL |
| Sigara | Sigara Kullanımı | Son 1 ay içinde sigara içip içmediği | Evet/Hayır |
| Sistolik Tansiyon | Sistolik Tansiyon | Kan basıncının büyük değeri | mmHg |
Hesaplamada Kullanılan Varsayımlar
- Kullanıcının girdiği değerlerin doğru ve güncel olduğu varsayılır.
- Framingham risk skorunun Türk toplumu için geçerli olduğu kabul edilir.
- Açlık kan şekeri 126 mg/dL ve üzeri ise diyabet varlığı kabul edilir.
Sınırlar ve Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
- Bu hesaplayıcı yalnızca tahmini bir risk değerlendirmesi sunar; kesin tanı koymaz.
- Sonuçlar, resmi bir sağlık raporu yerine geçmez; mutlaka bir doktora danışılmalıdır.
- Hesaplama, bazı ek risk faktörlerini (aile öyküsü, egzersiz alışkanlığı, beslenme düzeni) dikkate almaz.
Önemli uyarı
Bu araç genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.
Resmi işlemlerde yetkili kurumların resmi sonuç ve belgeleri esastır.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu sorular kullanıcılar için sayfada görünür biçimde sunulur; FAQPage JSON-LD üretilmez.
Resmî Kurum Kaynakları ve Mevzuat Dayanağı
Oranlar ve sistem kuralları, aşağıdaki birincil kurumsal kaynaklarla kontrol edilmiştir.
- Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği (TEMD) Diyabet ve Komplikasyonlarının Tanı, Tedavi ve İzlem Kılavuzu
TEMD
Diyabet tanı kriterleri ve kan şekeri hedef değerleri için resmi kaynak.
- Türk Kardiyoloji Derneği (TKD) Kardiyovasküler Risk Değerlendirme Kılavuzu
TKD
Kolesterol hedef değerleri ve Framingham risk skoru kullanımı için resmi kaynak.