Uyku Apnesi (STOP-BANG) Riski Nasıl Hesaplanır? 2026 Rehberi ve Formülü
Uyku apnesi, uyku sırasında solunumun tekrarlayan duraklamalarıyla karakterize ciddi bir sağlık sorunudur. STOP-BANG risk hesaplama aracı, horlama, yorgunluk, tanık apne, yüksek tansiyon, vücut kitle indeksi, yaş, boyun çevresi ve cinsiyet gibi 8 temel soruya verilen yanıtlarla uyku apnesi riskini tahmin eder. Bu araç, bireylerin uyku apnesi açısından yüksek risk altında olup olmadığını belirlemelerine yardımcı olur ve erken teşhis için önemli bir tarama aracıdır.
Hesaplama, her bir soruya verilen 'Evet' yanıtının 1 puan olarak değerlendirilmesiyle yapılır. Toplam puan 0-2 arası düşük risk, 3-4 arası orta risk, 5-8 arası yüksek risk olarak yorumlanır. Bu araç, kesin tanı koymaz; ancak bireylerin bir uyku uzmanına başvurmaları gerektiğine dair önemli bir gösterge sağlar. Türkiye'de uyku apnesi tanısı ve tedavisi için Sağlık Bakanlığı'na bağlı uyku bozuklukları merkezleri bulunmaktadır.
- Veri tarihi:
- Son kontrol:
- Yöntem:
- v2026.1
Uyku Apnesi (STOP-BANG) Riski Nedir ve Kimler İçin Uygundur?
Uyku apnesi, uyku sırasında solunumun tekrarlayan duraklamalarıyla karakterize ciddi bir sağlık sorunudur. Bu duraklamalar genellikle 10 saniyeden uzun sürer ve kan oksijen seviyesinin düşmesine neden olur. STOP-BANG, uyku apnesi riskini değerlendirmek için kullanılan uluslararası kabul görmüş bir tarama aracıdır. Türkiye'de uyku apnesi, toplumda yaygın görülen ancak sıklıkla göz ardı edilen bir sağlık sorunudur. Bu hesaplayıcı, bireylerin risk düzeyini hızlıca öğrenmelerine ve gerekli önlemleri almalarına yardımcı olur.
Bu hesaplama aracı, özellikle horlama, gündüz aşırı uyku hali, yüksek tansiyon gibi belirtiler yaşayan kişiler için uygundur. Ayrıca obezite, ileri yaş, erkek cinsiyet gibi risk faktörleri taşıyan bireylerin de düzenli olarak bu taramayı yapması önerilir. STOP-BANG, kesin bir tanı aracı olmamakla birlikte, uyku apnesi olasılığını belirlemede güçlü bir öngörü sağlar. Türkiye'de uyku apnesi tanısı için polisomnografi (uyku testi) yapılmaktadır ve bu test, uyku bozuklukları merkezlerinde gerçekleştirilmektedir.
Bu hesaplayıcıyı kimler kullanmalıdır?
- Horlama, tanık apne, gündüz aşırı uyku hali gibi uyku apnesi belirtileri yaşayan kişiler
- Yüksek tansiyon, obezite, diyabet gibi uyku apnesi ile ilişkili sağlık sorunları olan bireyler
- Ailesinde uyku apnesi öyküsü bulunan kişiler
- Uyku kalitesinden memnun olmayan ve genel sağlık taraması yaptırmak isteyen herkes
Uyku Apnesi (STOP-BANG) Riski Adım Adım Nasıl Hesaplanır?
- 1
1. Girdileri Belirleyin
Formdaki 8 soruyu (Horlama, Yorgunluk, Tanık apne, Yüksek tansiyon, VKİ, Yaş, Boyun çevresi, Cinsiyet) dikkatlice okuyun ve size uygun olan seçeneği işaretleyin. Her soru için 'Evet' veya 'Hayır' seçeneklerinden birini seçin.
- 2
2. Parametre ve Tercihleri Seçin
VKİ hesaplamak için boy ve kilo bilgilerinizi girin. Boyun çevresi ölçümünü santimetre cinsinden girin. Yaş ve cinsiyet bilgilerinizi seçin. Tüm alanları eksiksiz doldurduğunuzdan emin olun.
- 3
3. Hesaplama İşlemini Başlatın
'Hesapla' butonuna tıkladığınızda, sistem her 'Evet' yanıtı için 1 puan verir ve toplam puanı hesaplar. VKİ otomatik olarak hesaplanır ve 30 kg/m² üzerinde ise 1 puan eklenir. Boyun çevresi erkeklerde 43 cm, kadınlarda 40 cm üzerinde ise 1 puan eklenir.
- 4
4. Sonuçları ve Kırılımları Değerlendirin
Hesaplama sonucunda toplam puanınız ve risk düzeyiniz (düşük, orta, yüksek) gösterilir. Ayrıca her bir soru için puan kırılımı ve risk faktörleriniz hakkında bilgilendirme yapılır. Sonuçları dikkatlice inceleyin ve yüksek risk durumunda bir sağlık kuruluşuna başvurun.
Hesaplama Yöntemi, Formüller ve Matematiksel Mantık
STOP-BANG skoru, 8 soruya verilen 'Evet' yanıtlarının toplanmasıyla hesaplanır. Her 'Evet' 1 puan, 'Hayır' 0 puandır. VKİ (Vücut Kitle İndeksi) hesaplaması için standart formül kullanılır: VKİ = Kilo (kg) / (Boy (m))². VKİ 30'un üzerindeyse 1 puan eklenir. Boyun çevresi erkeklerde 43 cm, kadınlarda 40 cm üzerindeyse 1 puan eklenir. Yaş 50'nin üzerindeyse 1 puan eklenir. Cinsiyet erkekse 1 puan eklenir. Toplam puan 0-8 arasında değişir.
STOP-BANG Skoru
STOP-BANG = S + T + O + P + B + A + N + GS: Horlama, T: Yorgunluk, O: Tanık apne, P: Yüksek tansiyon, B: VKİ > 30, A: Yaş > 50, N: Boyun çevresi (erkek > 43 cm, kadın > 40 cm), G: Cinsiyet (erkek). Her bir bileşen 1 puan değerindedir.
VKİ (Vücut Kitle İndeksi) Formülü
VKİ = Kilo (kg) / (Boy (m))²VKİ hesaplaması için kilo ve boy kullanılır. VKİ 30'un üzerinde ise STOP-BANG skoruna 1 puan eklenir.
Formüldeki değişkenler
| Sembol | Değişken | Açıklama | Birim |
|---|---|---|---|
| S | Horlama | Yüksek sesle horlama var mı? (Evet: 1, Hayır: 0) | puan |
| T | Yorgunluk | Gündüz aşırı yorgunluk veya uyku hali var mı? (Evet: 1, Hayır: 0) | puan |
| O | Tanık apne | Uyku sırasında nefes durmasına tanık olundu mu? (Evet: 1, Hayır: 0) | puan |
| P | Yüksek tansiyon | Yüksek tansiyon tedavisi görüyor musunuz? (Evet: 1, Hayır: 0) | puan |
| B | VKİ | Vücut kitle indeksi 30'un üzerinde mi? (Evet: 1, Hayır: 0) | puan |
| A | Yaş | Yaş 50'nin üzerinde mi? (Evet: 1, Hayır: 0) | puan |
| N | Boyun çevresi | Boyun çevresi erkeklerde 43 cm, kadınlarda 40 cm üzerinde mi? (Evet: 1, Hayır: 0) | puan |
| G | Cinsiyet | Erkek misiniz? (Evet: 1, Hayır: 0) | puan |
Hesaplamada Kullanılan Varsayımlar
- Kullanıcıların boy, kilo, boyun çevresi gibi ölçümleri doğru ve güncel olarak girdiği varsayılır.
- STOP-BANG skorunun uyku apnesi riskini tahmin etmede geçerli olduğu kabul edilir.
- Türkiye'deki uyku apnesi prevalansı ve risk faktörleri ile ilgili güncel verilerin kullanıldığı varsayılır.
Sınırlar ve Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
- Bu hesaplayıcı yalnızca bir tarama aracıdır; kesin tanı koymaz. Kesin tanı için bir uyku uzmanına başvurulmalı ve polisomnografi (uyku testi) yapılmalıdır.
- STOP-BANG skoru, bazı durumlarda yanlış pozitif veya yanlış negatif sonuçlar verebilir. Özellikle düşük riskli çıkan kişilerde bile uyku apnesi olabilir.
- Bu araç, tıbbi bir tavsiye yerine geçmez. Sonuçlar hakkında bir sağlık profesyoneline danışılmalıdır.
Önemli uyarı
Bu araç genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.
Resmi işlemlerde yetkili kurumların resmi sonuç ve belgeleri esastır.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu sorular kullanıcılar için sayfada görünür biçimde sunulur; FAQPage JSON-LD üretilmez.
Resmî Kurum Kaynakları ve Mevzuat Dayanağı
Oranlar ve sistem kuralları, aşağıdaki birincil kurumsal kaynaklarla kontrol edilmiştir.
- T.C. Sağlık Bakanlığı Uyku Bozuklukları
T.C. Sağlık Bakanlığı
Uyku apnesi tanı ve tedavisi hakkında resmi bilgiler.
- Türk Toraks Derneği Uyku Apnesi Rehberi
Türk Toraks Derneği
Uyku apnesi tanı ve tedavi kılavuzları.