Amortisman Hesaplama Nasıl Yapılır? 2026 Rehberi ve Formülü
Amortisman hesaplama, işletmelerin duran varlıklarının (makine, bina, taşıt, demirbaş vb.) yıllık yıpranma payını tespit etmek için kullandığı temel bir muhasebe işlemidir. Bu hesaplama, hem mali tabloların doğru hazırlanması hem de vergi mevzuatına uyum açısından kritik öneme sahiptir. Amortisman hesaplama aracımız, Türkiye'deki güncel mevzuata uygun olarak normal ve azalan bakiyeler yöntemlerine göre yıllık amortisman tutarını ve birikmiş amortismanı hesaplamanıza yardımcı olur.
Hesaplama yapılırken varlığın maliyet bedeli, ekonomik ömrü ve seçilen amortisman yöntemi dikkate alınır. Normal amortisman yönteminde maliyet, ekonomik ömre bölünerek eşit tutarlar halinde itfa edilirken; azalan bakiyeler yönteminde ise normal amortisman oranının iki katı uygulanarak her yıl kalan defter değeri üzerinden amortisman ayrılır. Bu hesaplayıcı, doğru ve hızlı sonuçlar sunarak muhasebe süreçlerinizi kolaylaştırır.
- Veri tarihi:
- Son kontrol:
- Yöntem:
- v2026.1
Amortisman Hesaplama Nedir ve Kimler İçin Uygundur?
Amortisman, bir işletmenin kullanım süresi birden fazla dönemi kapsayan maddi duran varlıklarının (bina, makine, taşıt, demirbaş vb.) yıpranma, aşınma veya değer kaybının, varlığın faydalı ömrü boyunca gider olarak dağıtılmasıdır. Türkiye'de 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUK) ve ilgili tebliğlerle belirlenen oranlar ve yöntemler çerçevesinde uygulanır. Amortisman hesaplaması, işletmelerin vergi matrahını doğru tespit etmesi ve mali tablolarını gerçeğe uygun sunması açısından büyük önem taşır.
Bu hesaplamaya ihtiyaç duyulan durumlar arasında; yeni bir duran varlık satın alındığında, yıllık mali tablolar hazırlanırken, vergi beyannameleri düzenlenirken ve işletmenin karlılık analizi yapılırken amortisman giderlerinin hesaplanması yer alır. Ayrıca, varlığın satışı veya hurdaya ayrılması durumunda da amortisman hesaplamaları önem kazanır.
Bu hesaplayıcıyı kimler kullanmalıdır?
- Muhasebe ve finans departmanlarında çalışan profesyoneller
- Serbest muhasebeci mali müşavirler ve bağımsız denetçiler
- İşletme sahipleri ve girişimciler
- Muhasebe, işletme ve iktisat öğrencileri
Amortisman Hesaplama Adım Adım Nasıl Hesaplanır?
- 1
1. Girdileri Belirleyin
Hesaplamaya başlamak için varlığın maliyet bedelini (KDV hariç) ve ekonomik ömrünü (yıl) ilgili alanlara girin. Ekonomik ömür, varlığın türüne göre VUK'da belirlenen oranlardan türetilir; örneğin bir bilgisayar için 3 yıl, bir bina için 50 yıl olabilir.
- 2
2. Parametre ve Tercihleri Seçin
Amortisman yöntemini seçin: 'Normal Amortisman' veya 'Azalan Bakiyeler'. Normal yöntemde oran, ekonomik ömrün tersidir (1/ekonomik ömür). Azalan bakiyelerde ise bu oranın 2 katı uygulanır. Ayrıca, hesaplamanın yapılacağı dönem sayısını (yıl) seçebilirsiniz.
- 3
3. Hesaplama İşlemini Başlatın
'Hesapla' butonuna tıkladığınızda, sistem seçtiğiniz yönteme göre yıllık amortisman tutarını, birikmiş amortismanı ve varlığın net defter değerini hesaplar. Azalan bakiyeler yönteminde, her yıl için ayrı ayrı hesaplama yapılır ve son yıl kalan tutar tamamen itfa edilir.
- 4
4. Sonuçları ve Kırılımları Değerlendirin
Sonuç ekranında, yıllık amortisman tutarları ve birikmiş amortisman tablosu listelenir. Bu tabloyu mali tablolarınızda veya beyannamelerinizde kullanabilirsiniz. Ayrıca, farklı yöntemlerle hesaplama yaparak karşılaştırma yapabilirsiniz.
Hesaplama Yöntemi, Formüller ve Matematiksel Mantık
Amortisman hesaplamasında kullanılan iki temel yöntem vardır: Normal (Doğrusal) Amortisman ve Azalan Bakiyeler Yöntemi. Normal amortisman yönteminde, varlığın maliyeti, faydalı ömre eşit olarak dağıtılır. Azalan bakiyeler yönteminde ise, normal amortisman oranının iki katı uygulanarak, her yıl kalan defter değeri üzerinden amortisman ayrılır. Bu yöntem, ilk yıllarda daha yüksek amortisman gideri sağlar ve varlığın değer kaybının daha hızlı gerçekleştiği durumlarda tercih edilir.
Normal Amortisman Yöntemi
Yıllık Amortisman = (Maliyet Bedeli - Hurda Değeri) / Ekonomik ÖmürHurda değeri genellikle sıfır kabul edilir. Bu formül, her yıl eşit tutarda amortisman gideri hesaplar.
Azalan Bakiyeler Yöntemi
Amortisman Oranı = 2 / Ekonomik Ömür; Yıllık Amortisman = Defter Değeri × Amortisman OranıHer yıl, varlığın bir önceki yıl sonundaki net defter değeri üzerinden amortisman hesaplanır. Son yıl, kalan defter değeri tamamen itfa edilir.
Formüldeki değişkenler
| Sembol | Değişken | Açıklama | Birim |
|---|---|---|---|
| M | Maliyet Bedeli | Varlığın satın alma bedeli (KDV hariç) | TL |
| H | Hurda Değeri | Varlığın ekonomik ömrü sonundaki tahmini değeri (genellikle 0) | TL |
| N | Ekonomik Ömür | Varlığın faydalı ömrü (yıl) | Yıl |
| O | Amortisman Oranı | Normal yöntemde 1/N, azalan bakiyelerde 2/N | % |
Hesaplamada Kullanılan Varsayımlar
- Hurda değeri sıfır kabul edilmiştir; aksi belirtilmedikçe VUK uygulamalarında genellikle hurda değeri dikkate alınmaz.
- Amortisman oranları, VUK'nın 333 Sıra No'lu Tebliğ ekinde yer alan listeye göre belirlenmiştir.
- Hesaplamalar, yıllık dönemler için yapılmıştır; kıst amortisman uygulaması dikkate alınmamıştır.
- Azalan bakiyeler yönteminde, son yıl kalan tutarın tamamı amortisman olarak ayrılmıştır.
Sınırlar ve Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
- Bu hesaplayıcı, tahmini sonuçlar sunar ve resmi bir belge niteliği taşımaz. Kesin hesaplamalar için mali müşavir veya yetkili kurumlara danışılmalıdır.
- Hesaplamalar, yalnızca yıllık dönemler için geçerlidir; kıst amortisman, yeniden değerleme veya özel durumlar (aktife alma tarihi, finansal kiralama vb.) dikkate alınmamıştır.
- Vergi mevzuatındaki güncel değişiklikler ve oranlar, hesaplamayı etkileyebilir; bu nedenle güncel mevzuat kontrol edilmelidir.
Önemli uyarı
Bu araç genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.
Resmi işlemlerde yetkili kurumların resmi sonuç ve belgeleri esastır.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu sorular kullanıcılar için sayfada görünür biçimde sunulur; FAQPage JSON-LD üretilmez.
Resmî Kurum Kaynakları ve Mevzuat Dayanağı
Oranlar ve sistem kuralları, aşağıdaki birincil kurumsal kaynaklarla kontrol edilmiştir.
- 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu
Resmî Gazete
Amortisman uygulamalarının temel yasal dayanağı.
- 333 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği
Gelir İdaresi Başkanlığı
Amortisman oranları listesini içerir.